Exorcist – Åžeytan Filminin Perde Arkası
Sinemada Gizem
Bir korku ve dehÅŸet yapıtı olan ve gelmiÅŸ geçmiÅŸ en iyi korku filmi olarak ilk sırada yer alan ”Exorcist” yani ”Åžeytan” filminin iç yüzü inanılmaz gerçeklerle doluydu; ama en inanılmazı filmde Åžeytan’ın saldırısına uÄŸrayan anne ve kızın aslında ünlü sinema oyuncusu Shirley McLain ile kızı Sachi olduklarıydı. Durun bu kadarla da bitmiyor.. Ya film çekilirken yaÅŸanan garip olaylar…??
1993 Yılı için yayınlanan ”Her Konuda En Ä°yi 10” kitabının liste başında 1973 yılında çekilen ”Exorcist -Åžeytan” filmi geliyordu.
Ayrıca da film uzun bir süre en çok iÅŸ yapan yani gelir saÄŸlayan filmlerin ilk onu arasına da giriyordu. Filmi gördünüz veya görmediniz fakat muhakkak duydunuz çünkü yurdumuzda da gösterime girdiÄŸi zaman büyük ilgi görmüştü. Ama duyduklarınızla okuduklarınızın dışında sıkı sıkıya gizlenen diÄŸer bir boyut vardı. gerek filmin öncesinde, gerekse de filmin çekiminde yaÅŸanan olaylar inanılmaz fakat gerçekti. Sanki filmin baÅŸarılı olmasının nedeni, bazılarına göre bizzat Åžeytan’ın orada bulunmasıydı. ”Olur mu canım…” diyeceksiniz! DoÄŸru, olacak iÅŸ deÄŸil ama yine de biz.. Neyse, ÅŸimdi gelin filmden öncelerine yani ”Åžeytan” kitabının yazarı William Peter Blatty’nin neden böyle bir kitabı yazdığına ve yaÅŸadıklarına…
Åžeytan 1949′da Ä°ÅŸ Başındaydı..
1949 Yılında, Washington’da 14 yaşında bir oÄŸlan çocuÄŸunun Åžeytan’ın etkisi altına girdiÄŸi (Poessesion) ve seksüel anomalilerle karışık saldırgan davranışlarda bulunduÄŸu duyuldu. ”Washington Daily News”ın haberine göre olay Katolik Kilisesi’nin müdahalesi ile durdurulmuÅŸ ve psikolojinin çaresiz kaldığı noktada, geçmiÅŸi 2000 yıllık Hıristiyan kaynaklarına dayanan ”Exorcism” yani ”Åžeytan Çıkarma” ayini ile baÅŸarıya ulaşılmıştı. Ayrıca Washington Parapsikoloji DerneÄŸi ile de iÅŸbirliÄŸi yapılmıştı. Bu ironik vaka, geniÅŸ çapta sansasyona neden olduÄŸundan ilgili kayıtlar ve sonuçlar, Georgetown Ãœniversitesi’nin de tarih bölümünde Prof. Rahip Thomas Bermingham tarafından anlatıldı. Ä°ÅŸte o anda sınıfta bulunan öğrencilerden birisi de yıllar sonra ”Åžeytan” romanını yazacak olan Blatty idi.
Blatty, ”Åžeytan” filme alınırken o yıllar için ÅŸunları söylüyordu: ”Ä°nanılmaz bir olaydı. Sayısız tanık vardı ve 14 yaşındaki çocuk, birçok doÄŸaüstü olayı gerçekleÅŸtirmiÅŸ ve önüne geçilememiÅŸti. ÖrneÄŸin, çocuk durup dururken ve özellikle gece saatlerinde yatağından resmen havaya kalkıyor ve yerçekimiyle resmen alay edercesine boÅŸlukta duruyordu. Olacak iÅŸ deÄŸildi, daha sonra Duke Ãœniversitesi Parapsikoloji Kürsü BaÅŸkanı DR. J.B.Rhine yaptığı açıklamada bir ”Poltergeist” yani dıştan gelen bir etkinin ÅŸuurlu olarak olaylara neden olduÄŸunu söylemiÅŸti. Garip, kaynağı belirsiz sesler duyuluyor, eÅŸyalar yer deÄŸiÅŸtiriyordu. Ama beni asıl etkileyen bu vakanın ötesinde oldu. Çünkü sonraki yıllarda sadece St.Louis bölgesinde benzeri 27 olayın yaÅŸandığını öğrendim. Aynı tür olaylardı ve çözümlere daima Rahipler tarafından kökeni 1500-2000 yıl öncesine dayanan Ä°ncil kökenli ”Åžeytan Çıkarma” töreni gerçekleÅŸtirilerek ulaşılmıştı. 1971 Yılında yayınladığım ve hemen Best-Seller olan ”Exorcist”de iÅŸte bu olayların sentezini kurguladım. Åžundan eminim, Tanrı ile Kötülük arasında gerçek bir iliÅŸki var ve Åžeytan bunun temsilcisi ama eÄŸer binlerce yıl öncesinde kazanılmış ve etkisini hiç yitirmeyen yöntemleri kullanırsak, Kötülüğü yenebiliyoruz. Öyleyse, yaÅŸananlar inancında ötesinde gerçek ve Tanrı salt bunun için gerekli silahları bizlere öncelerde vermiÅŸ.”
Olaylar Mantığın Ötesindeydi
Ä°lginçti, 14 yaşındaki çocuÄŸun başına gelen olay Georgetown’da yaÅŸanmıştı. Blatty de romanında olayın yine aynı yerde geçtiÄŸini yazdı. ve film de aynı yerde çekildi yani Georgetown’daki bir evde. Blatty filmin yönetmeni olan William Friedkin’i bu konuda ikna etmiÅŸti. Ama daha önce Blatty’nin Friedkin’i filmin yönetmeni olması için ikna etmesi gerekti. Yönetmen birçok sıradan filmin ardından ”French Connection”ı çekmiÅŸ ve büyük bir baÅŸarı kazanarak Oscar’ı kazanan en genç yönetmen unvanını elde etmiÅŸti. Oscar Ödülü’nün Hollywood’daki etkisi ebedi olduÄŸundan, önemli yönetmen konumundaki Friedkin’in her projeye atılmayacağı belliydi. Gerek yapımcı ÅŸirket Warner Bros, gerekse de Blatty uzun çabalar gösterdiler; Friedkin sonra şöyle diyordu: ”Her anlatılana hemen inanmak mantıklı deÄŸildir, ben de ikide bir sözü edilen ÅŸeytani etkilerin varlığına inanmayı pek düşünmedim fakat evrende var olan her ÅŸeyi bildiÄŸimize de inanmıyorum. ÖrneÄŸin inancın çok büyük bir güç olduÄŸunu ve bu güçle nelerin yapılabileceÄŸini biliyorum. AÅŸkta olduÄŸu gibi…
Bana teklif yapıldığında epey düşündüm, sora astronotların yaptıkları telepati deneylerini, SSCB’deki parapsikoloji olaylarını ve sonuçlarını, Arthur Koestler’in ”Rastlantının Kökenleri” adlı inanılmaz kitabını inceledim. Kesin olan ÅŸeyler vardı, Kirlian denen yaÅŸam enerjisi gözlemlenebiliyordu ve ölümden sonra yok oluyordu. O zaman düşündüm ki, bizler çok az enerji türünü tanıyor ve görebiliyoruz, hatta göremiyoruz da yani elektriÄŸin kendisini göremediÄŸimiz gibi… Öyleyse bizden farklı ama akıllı enerjiler olabilirdi sonucuna vardım. Ve tabii sonra da ”Åžeytan”a. Ama çözemediÄŸim dinsel antik metinlerin nasıl olup da etkili olabildikleri? Bunu anlamıyorum daha doÄŸrusu mantığın ötesinde.”
Filmdeki Olaylar Gerçekten YaÅŸanmıştı…
Batty’nin kitabındaki kahramanları arasında, Åžeytan’ın etkisinde kalan Regan adlı küçük bir kız çocuÄŸu, onun Chris adlı sinema oyuncusu annesi, Åžeytan konusunda uzman Karras ve Merrin adlı iki rahip önde geliyorlardı. Chris rolünün kim oynayacaktı? Friedkin, Jane Fonda, Ali McGraw, Shirley McLaine ve Ellen Burstyn arasında düşünüyordu, Fonda politik kiÅŸiliÄŸi olan biriydi ve inançsızdı, McGraw henüz olgunlaÅŸmamıştı, McLaine ise Yönetmen’e göre bu gibi konulara fazla istekli ve yakındı. Ä°ÅŸte tam o anda Blatty ortaya inanılmaz bir iddia attı:
”Romanımdaki sinema oyuncusunu yani Chris tiplemesini, gerçek bir kiÅŸinin, hem de çok ünlü gerçek bir sinema aktrisinden yola çıkarak yarattım. Söz konusu sanatçı Shirley McLaine’dir, saklanan gerçek ise, ”Åžeytan Etkisi” olayının aynen McLaine’in kızı Sachi’nin başından geçtiÄŸidir. Ben Shirley’nin yakın dostuyum ve biliyorum. Ne kendisi, ne de yakınları asla bu filmde yer almaz, hatta sözünü dahi ettirmez. Çünkü, kızı ve kendisi çok acı çektiler ve bu filmin tasarısı dahi onlara büyük rahatsızlık verdi. Bu nedenle, Yönetmen Friedkin’in Shirley’e bu teklifi karşı çıktım ve ona Ellen Burstyn’in uygun aday olduÄŸunu söyledim..”
Öyleyse aday Burstyn idi, hem tiyatrodan geliyordu, hem benzeri filmlerde deneyimliydi. ve Friedkin, seçimini Burstyn’e yaptı.
Olaylar Çekimle Beraber Başlıyor..
Yazarın açıklaması inanılmazdı, Yönetmenin aksine Shirley McLaine’in bu konulardan korktuÄŸu ileri sürülüyordu. O sıra bir müzikalde oynayan ünlü oyuncunun, basında yer alan bu açıklamaya tepki vermediÄŸi görüldü. Tepki sonradan gelecekti. Duyuruların sonucunda müracaat eden 400 kız çocuÄŸunun arasından Regan rolü için, hiç deneyimi olmayan Linda Blair seçildi, seçimin tek nedeni vardı: Test çekimlerinde hiç korku belirtisi göstermeyen ve çalışmaları bir oyun zanneden tek çocuk oydu. Sonra diÄŸer oyuncular belirlendi ve 14 AÄŸustos 1972′de filmin çekimi baÅŸladı. Bu tarih önemlidir, çünkü filmin çekimi bittiÄŸinde artık birçoÄŸunun yaÅŸamları eskisi gibi olmayacak ve inanılmaz deÄŸiÅŸimler olacaktı.
O gün sabah Goldwater Memorial Hospital’da yapılacak olan ilk çekimde Åžeytan çıkarmak için kullanılan ”Roma Ritüel”i canlandırılacaktı. Bu sahnede zor olan, ayinin yapılışı idi. Yönetmen; ayini gerçek bir rahip olan, Exorcism uzmanı Rahip O’Malley’i çağırmış ve arkadan göstererek ayini gerçekten yapmasını istemiÅŸti. Önceleri itiraz eden Rahip O’Malley sonra kabul etti ve geldi ama yanında bir sürü muska getirerek, herkesin takmasını istedi. Çünkü ayin gerçek olacaktı ama ortada kovulacak bir ÅŸeytan olmadığından, aksi etki oluÅŸabilir ve ayin bir çaÄŸrıya dönüşebilirdi. Rahibin bu yaklaşımı ekipte soÄŸuk bir duÅŸ etkisi yaptı ve Linda Blair’in dışında ilk kez herkes korkunç olabilecek bir olayın içine girdiklerini fark ettiler. Acaba Olabilir miydi?
Önce Dolap Sonra Seksüel Åžok…
Bir sonraki çekim metroda yapılacaktı. Ä°lk aksilik orada oldu, bir türlü istenen ışık saÄŸlanamıyor ve net bir ses kaydı yapılamıyordu. Her tür teknik ve araç kullanıldı ama nereden geldiÄŸi anlaşılamayan ve bir kaybolup. bir ortaya çıkan ışık pırıltıları ve yansımaları yok edilemedi, ses kaydında ise yine nedeni bulunamayan veya distortion vardı, bütün bir gün ve gece uÄŸraşıldı. Sonunda baÅŸka bir metro istasyonuna gitmeyi düşündükleri anda birden pırıltı ve yansımalar kesildi, ses düzeldi. Neden? Cevap bulunamadı ve hala da yok. Georgetown’daki eve geçtiklerinde daha çekim baÅŸlamadan. ilk tepki civardaki din okulundan geldi, filme karşı çıkıyorlardı. Tartışmalar sürdü gitti, sonra din adamları ”Bizden uyarması…” diyerek direniÅŸten vazgeçtiler. Çekimler baÅŸladı ve ertesi gün daha garip olaylar oldu.
Washington Post Gazetesi’nden gelen muhabir Sally Quinn, hem çekimleri izlemek, hem de yönetmen Friedkin’le bir söyleÅŸi yapmak istiyordu. Yönetmen gazeteciyi eve davet etti, o gün dolap sahnesi çekiliyordu (Filmi görenler, kendiliÄŸinden açılan dolap sahnesini hatırlarlar.), önce teknik bir hile ile dolabın kendiliÄŸinden açılması gerçekleÅŸecekti. Çekim baÅŸladığında, birden aygıt bozuldu ama daha kameraya stop demeden dolap kendiliÄŸinden açıldı. Ekip, ÅŸaşırdı ve ilginç bir rastlantı diye ÅŸakalaÅŸmaya baÅŸladı, sonra Freidkin çekimin tekrarını istedi. Aygıt hazırlandı, çekim baÅŸladı, daha özel efekt uzmanları aygıtı çalıştırmaya baÅŸlamamışlardı ki, dolap yine kendiliÄŸinden açıldı. Ekibin bu defaki tepkisi sessizlikti. Çekim sürdüğü için sahne aynen görüntülenmiÅŸti, Freidkin bir an durdu ve sonra okey dedi ve sonraki çekime geçilmesini istedi. Nasıl ve niçin? Hala bilinmiyor…
Yıllar Sonra Açıklanan Sır..
Bu anlaşılmaz olayı Gazeteci Sally Quinn’de izlemiÅŸ ve heyecanlanmıştı. Sonraki çekim tuvalette geçiyordu ve erotik izler taşıyordu. Freidkin beklemeden hazır mizanseni kullandı ve çekimi bir kere de bitirdi, sonra Sally Quinn’e dönerek onunla konuÅŸmaya baÅŸladı fakat daha on cümle konuÅŸulmamıştı ki, kıpkırmızı kesilen Freidkin söyleÅŸiyi keserek telaÅŸla odayı terk etti. Sally Quinn’de tuhaftı, göğsünü tutuyor ve sakinleÅŸmeye çalışıyordu. Biraz sonra toparlandı ve koÅŸarcasına evi terk etti. Olayın farkına varan fazla kiÅŸi yoktu, herkes iÅŸiyle gücüyle meÅŸguldü o anda, yalnız yönetmenin iki asistanı ve sekreter rolündeki Kitty Winn olanları görmüşlerdi. Ne olmuÅŸtu acaba? Olanları çok sonraları Friedkin ve Quinn ayrı ayrı anlattılar. Karşılıklı oturup, daha iki dakika dolmadan karşı konulmaz bir seksüel arzuyu ikisi aynı anda hissetmiÅŸler, ifadelerine göre çıldıracak gibi olmuÅŸlar, ÅŸok sürerken muazzam bir orgazma oturdukları yerde ulaÅŸmışlardı. Her ikisi de olayı yıllar sonra açıkladıklarından, olayın reklam olsun diye uydurulmadığı kesindi. Peki öyleyse ne olmuÅŸtu? Bu da anlaşılamadı ve bir daha da tekrarlanmadı.
Bundan sonra olanlarla bir kitap yazılabilir, pardon yazıldı. Peter Travers ve Stephaine Reiff adlı iki araÅŸtırmacı bütün olanları toplayıp,1974 yılında bir kitap halinde yayınladılar ve kitabın ithafını Blatty’e adadılar. Ä°ÅŸte Shirley McLaine o zaman konuÅŸtu ve bir açıklamada bulundu: ”Kızım Sachi’nin bu olaylardan etkilenmesini istemiyorum, bu bize ait özel bir olaydır, okulunda arkadaÅŸları onu Åžeytan’ın kızı olarak düşünüyorlardı. Ve bu filmi deÄŸil benim kızıma, herhangi bir çocuÄŸa seyrettirmek cinnettir. Hiçbir çocuk bu ÅŸoku atlatamaz ve yaÅŸamı boyunca izlerini taşır. Ben bunu biliyorum. Bu filmden sonra, sayısız insan bana gelerek kızım için dua ettiklerini söylediler. Benim ve Kızım hakkında böyle düşünülmesini istemiyorum ve reddediyorum…”
Shirley’i DeÄŸiÅŸtiren Olay Neydi?
Açıklama, bir annenin kızını korumak için çaÄŸrıda bulunmasından baÅŸka bir ÅŸey deÄŸildi. Fakat o yıllardan sonra, 1974 yılından sonra günümüzdeki kiÅŸiliÄŸine doÄŸru ilerleyen baÅŸka bir Shirley McLaine ortaya çıktı. geçmiÅŸin hoppa, seksi, müzikal yıldızı artık UFO’lara inanıyor, uzaylıları bekliyor, yeniden doÄŸuÅŸu kabul ediyor ve ruhların yaÅŸamları hakkında kitaplar yazıyor. Ve ”Sokak Kızı Ä°rma” düşler ülkesi Hollywood’un tek örneÄŸi. Karar sizlerin, Shirley’e ne oldu? Hangi ÅŸok onun baÅŸka evrenlerin ve gerçeklerin bulunduÄŸu noktaya attı? Neden hala Sachi’yi dünyadan gizliyor? Ve en önemlisi, artık Shirley McLaine neden ”Don’t Fall Of the Mountain” adlı kitabının sonunda ”Son basamak her ÅŸeyi olduÄŸu gibi tam ve kesin kabullenmek ve sonucu da kabullenmektir” diyor. Ama onunla ve kızıyla ilgili gizem hala sürüyor, gerçek neydi ve Blatty gerçeÄŸi mi söylemiÅŸti? EÄŸer doÄŸru söylüyorsa çekimdeki inanılmaz olaylarla birlikte ”Exorcist-Åžeytan” filmi gerçekti.. Ä°ster inanın veya inanmayın…
Kaynak: Fenomen Dergisi Haziran 1996 Sayfa: 48-49-50
Alıntıdır
Etiketler: Şeytan Filminin Perde Arkası - Exorcist
32 sorgu. 0,347 saniye.